Wanda Karczewska

Zakładka poświęcona Wandzie Karczewskiej będzie powstawała długo. Dużo bowiem czasu potrzeba, by dotrzeć do coraz mniej wyraźnych śladów. Minęło kilkanaście lat od śmierci tej niezwykłej pisarki i to wystarczyło, by niemal zniknęła z czytelniczej i krytycznoliterackiej przestrzeni. Ile trzeba czasu, by udało się przywrócić Jej miejsce w świadomości polskiego czytelnika? Czy to w ogóle jest możliwe?

Misji „odzyskania Wandy” podjęło się Stowarzyszenie Promocji Sztuki Łyżka Mleka, dołączają do nas poeci i krytycy z całej Polski, na I Ogólnopolskim Festiwalu Poetyckim im. Wandy Karczewskiej w Kaliszu (listopad 2011) udało się zebrać zarówno ludzi, którzy pamiętają Wandę, jak i tych, którzy razem z nami poczuli, że warto Jej pisarstwo na nowo odkryć; II Festiwal (16-17 listopada 2012) to kolejne głosy o twórczości Wandy, ale także premiera pierwszego tomu zainicjowanego przez nas projektu-cyklu „Powrót do Karczewskiej” – LISTY DO SEWERYNA. Na III Festiwalu (15-16 listopada 2013) odbyła się premiera drugiego tomu cyklu – reedycji powieści ODEJŚCIE wraz z audiobookiem, a na IV Festiwalu – trzeciego tomu pt. Spacer a alei parkowej (13-15 listopada 2014)

Gromadzimy tu swoiste miscellanea – głosy o Wandzie Karczewskiej, artykuły, recenzje, eseje, relacje-materiały z naszych imprez (paneli dyskusyjnych, koncertów, spektakli, wieczorów), interpretacje utworów pisarki, a także te powstałe dziś, z inspiracji Jej twórczością, itd. Nad całością czuwa niżej podpisana oraz głównodowodzący przedsięwzięcia i redaktor przygotowywanych pod wspólną nazwą POWRÓT DO KARCZEWSKIEJ publikacji i komentarzy do nich, Karol Samsel.

Proszę o kontakt osoby, które mogą wnieść jakąkolwiek wiedzę o życiu i twórczości Karczewskiej.

Iza Fietkiewicz-Paszek

listy do seweryna odejsciespacerokladka

 ——————————————————————————————————————–

Wanda Karczewska (1913-1995), pisarka, poetka, krytyk teatralny i tłumacz. Dzieciństwo i lata szkolne spędziła w Kaliszu, gdzie w 1931 roku złożyła egzamin maturalny w tamtejszym Gimnazjum Sióstr Najświętszej Rodziny z Nazaretu. Zadebiutowała w 1937 roku powieścią marynistyczną pt. Ludzie spod żagli, za którą otrzymała nagrodę marynistyczną im. Jerzego Szareckiego. W czasie wojny udzielała się na rzecz autonomii Wolnego Miasta Gdańska, z tego powodu poszukiwana przez gestapo. Efektem śledztwa stało się dotarcie służb niemieckich do kaliskiego domu Karczewskiej i umieszczenie jej matki, Bronisławy Karczewskiej oraz brata, Józefa w obozie koncentracyjnym w Oświęcimiu-Brzezince, gdzie obydwoje zginęli. W 1945 roku na deskach Teatru Polskiego w Poznaniu Karczewska zadebiutowała jako dramaturg, o jej sztuce zatytułowanej Ziemia oskarża Eugeniusz Żytomirski wypowiadał się jako o dziele, w którym „po raz pierwszy zobaczyliśmy mundury niemieckie nie na ulicy, lecz na scenie, a rozlegające się co wieczór na jednej z ulic Poznania salwy były na szczęście jedynie akustycznymi scenicznymi efektami” („Głos Wielkopolski”, 25 VIII 1945). Całość reżyserował Stefan Drewicz, późniejszy mąż pisarki. Z Poznania Karczewska przeniosła się do Łodzi. W 1957 roku zamieszkała na rok w Szczecinie, gdzie pełniła funkcję zastępcy redaktora naczelnego tygodnika społeczno-kulturalnego „Ziemia i Morze”. Uznanie zdobyła sobie antypowieścią z 1959 roku, pt. Odejście, nagrodzoną nagrodą państwową IV stopnia, o której wypowiadali się m. in. Jarosław Iwaszkiewicz, Jan Śpiewak i Anka Kowalska. Kolejny tom swoistej prozy wspomnieniowej, pt. Wizerunek otwarty Karczewska wydała w 1962 roku, a następnie: w latach 1963-1964 współpracowała z zespołem redakcyjnym tygodnika „Odgłosy”. Powieść z 1965 roku pt. Weekend w Riverside narodziła się jako echo amerykańskiej podróży Karczewskiej z 1961 roku, Głębokie źródła z 1973 roku rezonowały jako saga rodzinna, a także utwór egzystencjalno-polityczny – „w zasięgu książki leżą również wydarzenia z grudnia 1970” – wskazywał na łamach „Kultury” Stanisław Zieliński, dodając przy tym – „kiedy czytam o początku <> i o nadziejach, jakie pokłada autorka w zaszłych zmianach, daleki jestem od traktowania słów Karczewskiej na równi z koniunkturalną deklaracją lojalności” (nr 14/1973). W 1960 roku pisarka uhonorowana została nagrodą literacką miasta Poznania, w 1978 – miasta Łodzi. W 1988 roku przyznano jej Honorowe Obywatelstwo miasta Kalisza. Do tematu kaliskiego Karczewska powróciła pod koniec życia w twórczości poetyckiej, przede wszystkim w tomie wierszy pt. Powrót do Kalińca (1988) oraz w swoim ostatnim napisanym utworze, poemacie Spacer w alei parkowej („Tygiel Kultury” nr 43/1996). Wydała zbiory opowiadań:Czarne konie (1959), Partia golfa (1966) i Linia światła (1970). Tłumaczka z języka czeskiego, autorka przekładów literackich m. in. Aloisa Jiràska i Jana Nerudy, a także teatralnych – z języka francuskiego: w tym Skargi przeciw nieznanemu Georges’a Neveux (1957). Zbiór publicystyki teatralnej Karczewska zgromadziła w 1970 roku w zbiorze Jeden dzień z życia teatru.

STRONA WANDY KARCZEWSKIEJ

OGÓLNOPOLSKI FESTIWAL POETYCKI im. W. KARCZEWSKIEJ

WANDA KARCZEWSKA z ŁYŻKĄ MLEKA – NA YOUTUBE

16.11.2013 – AUDYCJA O WANDZIE KARCZEWSKIEJ W RADIU MERKURY

audycja Witolda Malesy „Rozmowy po zmroku” o Wandzie Karczewskiej i festiwalu w programie 2 PR – zapowiedź

posłuchaj audycji

AUDYCJA  Joanny Sikorzanki: Radio Łódź Podróże literackie 19.01.2014

100 URODZINY WANDY W CENTRUM – NA YOUTUBE

inspirowane:

Karol Samsel – poemat Miasto inspirowany twórczością Wandy Karczewskiej – wyk. autor

Teresa Rudowicz – Do Ciebie, drogi Icku – wiersz inspirowany Rozmową z rówieśnikiem z ul. Widok 12 – wyk. Patrycja Kliber

Teresa Rudowicz – Do Ciebie, drogi Icku – wiersz inspirowany Rozmową z rówieśnikiem z ul. Widok 12 – wyk. Agnieszka Machowczyk

—————————————————————————————————————-

wanda skan od JM 1Wanda Karczewska1

ze zbiorów Henryka Pustkowskiego

Akta m. Kalisza sygn 1686 str 104

Akta m. Kalisza sygn 1686 str 104 Dom Karczewskich z Nowego Światu, sprzed rozbudowy w latach 30., która okazała się nietrafioną inwestycją i pogrążyła rodzinę finansowo. Na fotografii: Wanda z ojcem i bratem.

Bronisława Karczewska Józef Karczewski

Rodzice Wandy Karczewskiej, Józef i Bronisława

Karczewska 2świadectwo_tył

Świadectwo maturalne (1931), zbiory Centrum Edukacyjnego Sióstr Nazaretanek w Kaliszu.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Wanda Karczewska, 1955

wanda2

zdjęcie ze zbiorów Henryka Pustkowskiego

wanda4

zdjęcie ze zbiorów Henryka Pustkowskiego

wanda5

zdjęcie ze zbiorów Henryka Pustkowskiego

wanda3

zdjęcie ze zbiorów Henryka Pustkowskiego

wanda autograf

Autograf Wandy Karczewskiej dla Danuty Styczyńskiej (10 IV 1973)

Wanda Karczewska i Iwaszkiewicz

Fotografia ze zbiorów Lucyny Skompskiej. Na odwrocie – informacja, napisana ręką Wandy: Jarosław Iwaszkiewicz składa gratulacje Wandzie Karczewskiej z powodu przyznania jej nagrody za powieść „Odejście” przez jury, którego był Przewodniczącym. Konkurs ogólnopolski na powieść współczesną (rok 1958).

patrz: zdjęcie ze zbiorów NAC

 

pies bury